Ο Στίβεν Γκριρ αποτελεί μία από τις πλέον γνωστές, αμφιλεγόμενες και επιδραστικές προσωπικότητες της σύγχρονης ουφολογίας. Για τους υποστηρικτές του είναι ένας πρωτοπόρος ερευνητής που αφιέρωσε τη ζωή του στην αποκάλυψη της εξωγήινης παρουσίας στη Γη και στη δημιουργία ενός νέου μοντέλου επικοινωνίας μεταξύ της ανθρωπότητας και μη ανθρώπινων νοημοσυνών. Για τους επικριτές του είναι ένας χαρισματικός αλλά βαθιά αμφισβητούμενος ακτιβιστής, του οποίου οι θεωρίες βασίζονται περισσότερο σε προσωπικές μαρτυρίες, πνευματικές πεποιθήσεις και ερμηνείες παρά σε επαληθεύσιμα επιστημονικά δεδομένα. Ανεξάρτητα από τη θέση που μπορεί να λάβει κανείς απέναντι στο έργο του, είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί ότι ο Γκριρ άσκησε τεράστια επιρροή στον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη κουλτούρα αντιλαμβάνεται το φαινόμενο των UFO, τα οποία σήμερα αναφέρονται συχνά ως UAP, αλλά και στη διαμόρφωση μιας νέας αντίληψης περί επαφής με εξωγήινες ή μη ανθρώπινες νοημοσύνες. Στην πραγματικότητα, η σημασία του δεν περιορίζεται στην έρευνα αγνώστων εναέριων φαινομένων. Ο Γκριρ υπήρξε ένας από τους βασικούς εκπροσώπους μιας βαθύτερης μετατόπισης που σημειώθηκε στην ουφολογία κατά τις τελευταίες δεκαετίες του εικοστού αιώνα: της μετακίνησης από την αναζήτηση εξωγήινων σκαφών προς τη διερεύνηση της συνείδησης ως πιθανού πεδίου επαφής.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν εξεταστεί μέσα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο της ουφολογίας. Η πρώτη περίοδος του φαινομένου, από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 έως περίπου τις αρχές της δεκαετίας του 1960, κυριαρχήθηκε από αναφορές θεάσεων ιπτάμενων δίσκων και από τις αφηγήσεις των πρώτων contactees. Στη δεύτερη περίοδο, που εκτείνεται από τη δεκαετία του 1970 έως τα τέλη του Ψυχρού Πολέμου, το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε προς τις απαγωγές, τα στρατιωτικά περιστατικά και τις θεωρίες κυβερνητικής συγκάλυψης. Ο Γκριρ εμφανίστηκε σε μια τρίτη φάση, κατά την οποία το κεντρικό ερώτημα δεν ήταν πλέον μόνο αν υπάρχουν εξωγήινοι, αλλά με ποιον τρόπο θα μπορούσε να καταστεί δυνατή η επικοινωνία μαζί τους. Υπό αυτή την έννοια, το έργο του σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή παραδείγματος. Αντί να αντιμετωπίζει τα UFO ως εξωτερικά αντικείμενα παρατήρησης, τα προσεγγίζει ως εκδηλώσεις μιας ευρύτερης πραγματικότητας όπου η συνείδηση διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο.
Ο Στίβεν Μακόν Γκριρ γεννήθηκε το 1955 στη Βόρεια Καρολίνα των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με τις δικές του αφηγήσεις, η σχέση του με το φαινόμενο ξεκίνησε ήδη από την παιδική του ηλικία. Έχει επανειλημμένα περιγράψει μια θεάση άγνωστου ιπτάμενου αντικειμένου σε μικρή απόσταση όταν ήταν περίπου οκτώ ετών, καθώς και μια δεύτερη σημαντική εμπειρία στα τέλη της εφηβείας του. Οι εμπειρίες αυτές, ανεξάρτητα από το πώς αξιολογούνται, κατέχουν κεντρική θέση στη βιογραφία του, διότι ο ίδιος τις θεωρεί καθοριστικές για τη διαμόρφωση της κοσμοθεωρίας του. Σε αντίθεση με πολλούς ερευνητές που οδηγήθηκαν στην ουφολογία μέσω βιβλίων, ερευνών ή ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος, ο Γκριρ υποστηρίζει ότι η προσωπική εμπειρία προηγήθηκε της θεωρίας.
Καθώς μεγάλωνε, το ενδιαφέρον του για τα UFO συνδυάστηκε με μια εξίσου έντονη αναζήτηση γύρω από τη φύση της ανθρώπινης συνείδησης. Κατά τη δεκαετία του 1970 ήρθε σε επαφή με τον Υπερβατικό Διαλογισμό και εκπαιδεύτηκε ως δάσκαλος της μεθόδου. Η λεπτομέρεια αυτή συχνά αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα, όμως στην πραγματικότητα αποτελεί το θεμέλιο ολόκληρου του μετέπειτα έργου του. Πολύ πριν αναπτύξει το πρωτόκολλο CE-5, ο Γκριρ είχε ήδη υιοθετήσει την ιδέα ότι η συνείδηση δεν περιορίζεται στον εγκέφαλο και ότι ο ανθρώπινος νους μπορεί να αλληλεπιδρά με επίπεδα πραγματικότητας που δεν είναι άμεσα προσβάσιμα μέσω των αισθήσεων. Η επαφή του με διαλογιστικές παραδόσεις, με θεωρίες διευρυμένης αντίληψης και με έννοιες όπως η ενότητα όλων των μορφών ζωής συνέβαλε αποφασιστικά στη μετέπειτα πεποίθησή του ότι η επαφή με εξωγήινες νοημοσύνες είναι πρωτίστως ζήτημα συνειδησιακού συντονισμού.
Παράλληλα με αυτές τις αναζητήσεις, ακολούθησε μια επιτυχημένη ακαδημαϊκή και επαγγελματική πορεία. Σπούδασε βιολογία και αργότερα ιατρική, αποκτώντας το πτυχίο του στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Για ένα χρονικό διάστημα εργάστηκε ως γιατρός επειγόντων περιστατικών, σε ένα περιβάλλον που απαιτούσε ψυχραιμία, τεχνική γνώση και προσήλωση στην επιστημονική μεθοδολογία. Το γεγονός αυτό θα αποκτούσε ιδιαίτερη σημασία αργότερα, καθώς ο ίδιος συχνά παρουσίαζε την επιστημονική του εκπαίδευση ως ένδειξη ότι η ενασχόλησή του με τα UFO δεν προερχόταν από αφέλεια ή δεισιδαιμονία αλλά από μια συνειδητή προσπάθεια διερεύνησης ανεξήγητων φαινομένων. Ωστόσο, όσο περνούσαν τα χρόνια, η έρευνα των UFO άρχισε να κυριαρχεί ολοένα περισσότερο στη ζωή του, μέχρι που τελικά εγκατέλειψε την ιατρική προκειμένου να αφοσιωθεί πλήρως σε αυτό που θεωρούσε αποστολή ζωής.
Η μετάβαση αυτή συνέπεσε με μια περίοδο κατά την οποία η ουφολογία βρισκόταν σε καμπή. Οι αναφορές απαγωγών είχαν δημιουργήσει μια εικόνα των εξωγήινων ως μυστηριωδών και ενδεχομένως απειλητικών οντοτήτων, ενώ οι θεωρίες συνωμοσίας παρουσίαζαν κυβερνήσεις και στρατιωτικούς οργανισμούς ως κατόχους κρυφών γνώσεων για το φαινόμενο. Ο Γκριρ διαχώρισε τη θέση του από αυτή τη σκοτεινή οπτική. Υποστήριξε ότι οι περισσότεροι προηγμένοι εξωγήινοι πολιτισμοί είναι ειρηνικοί και ότι οι αφηγήσεις φόβου αποτελούν είτε παρερμηνείες είτε αποτέλεσμα παραπληροφόρησης. Η πεποίθηση αυτή θα γινόταν αργότερα βασικός άξονας του CE-5, καθώς η ειρηνική πρόθεση θεωρείται προϋπόθεση για κάθε επιτυχημένη επαφή.
Το 1990 ίδρυσε το Κέντρο Μελέτης Εξωγήινης Νοημοσύνης, γνωστό ως CSETI. Η ίδρυση του οργανισμού σηματοδότησε ένα νέο στάδιο στην εξέλιξη της ουφολογίας, καθώς για πρώτη φορά επιχειρήθηκε συστηματικά η δημιουργία ομάδων που δεν περιορίζονταν στην καταγραφή θεάσεων αλλά προσπαθούσαν να προκαλέσουν οι ίδιες μια μορφή αλληλεπίδρασης με μη ανθρώπινες νοημοσύνες. Το CSETI διοργάνωνε αποστολές σε απομακρυσμένες περιοχές, κατά τη διάρκεια των οποίων οι συμμετέχοντες εκπαιδεύονταν σε τεχνικές διαλογισμού, ομαδικής συγκέντρωσης και παρατήρησης του ουρανού. Οι αποστολές αυτές συνδύαζαν στοιχεία επιστημονικής έρευνας, πνευματικής άσκησης και ουφολογικής εξερεύνησης, δημιουργώντας ένα υβρίδιο που δεν είχε ουσιαστικά προηγούμενο στην ιστορία του πεδίου.
Κατά τη διάρκεια αυτών των αποστολών ο Γκριρ άρχισε να αναφέρει εμπειρίες που, κατά την άποψή του, επιβεβαίωναν τη δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας. Περιέγραφε περιστατικά όπου φωτεινά αντικείμενα εμφανίζονταν έπειτα από περιόδους ομαδικού διαλογισμού, καθώς και περιπτώσεις κατά τις οποίες οι συμμετέχοντες ισχυρίζονταν ότι λάμβαναν νοητικές ή τηλεπαθηκές πληροφορίες. Σε ορισμένες αφηγήσεις του κάνει λόγο για έντονες εσωτερικές εμπειρίες κατά τις οποίες αισθανόταν ότι βρισκόταν σε επικοινωνία με μορφές νοημοσύνης που δεν ανήκαν στην ανθρωπότητα. Είτε θεωρηθούν κυριολεκτικές επαφές είτε ψυχολογικά φαινόμενα, οι εμπειρίες αυτές αποτέλεσαν τον πυρήνα της πεποίθησής του ότι η συνείδηση είναι το κατεξοχήν μέσο διαστρικής επικοινωνίας.
Από αυτό το θεωρητικό και βιωματικό υπόβαθρο γεννήθηκε η έννοια της Στενής Επαφής Πέμπτου Τύπου ή CE-5. Ο όρος βασίζεται στην ταξινόμηση του J. Allen Hynek αλλά επεκτείνει ριζικά το νόημά της. Ενώ οι προηγούμενες κατηγορίες αφορούσαν περιστατικά στα οποία ο άνθρωπος παρατηρεί ή βιώνει παθητικά την παρουσία ενός άγνωστου φαινομένου, η πέμπτη κατηγορία αναφέρεται σε επαφή που ξεκινά συνειδητά από τον ίδιο τον άνθρωπο. Η ιδέα αυτή αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη θεωρητική συνεισφορά του Γκριρ στην ουφολογία, διότι μεταβάλλει πλήρως τον ρόλο του παρατηρητή.
Για να κατανοήσει κανείς το CE-5 πρέπει πρώτα να κατανοήσει τη φιλοσοφία που το στηρίζει. Ο Γκριρ υποστηρίζει ότι η συνείδηση δεν είναι παράγωγο της βιολογίας αλλά πρωταρχικό χαρακτηριστικό του σύμπαντος. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, όλοι οι νοήμονες οργανισμοί συμμετέχουν σε ένα ενιαίο πεδίο συνείδησης που υπερβαίνει τις αποστάσεις και τα φυσικά όρια. Οι προηγμένοι εξωγήινοι πολιτισμοί, υποστηρίζει, έχουν μάθει να χρησιμοποιούν αυτό το πεδίο ως μέσο επικοινωνίας. Η τηλεπάθεια, η διευρυμένη αντίληψη και η άμεση μεταφορά πληροφοριών δεν θεωρούνται υπερφυσικά φαινόμενα αλλά φυσικές δυνατότητες μιας εξελιγμένης συνείδησης.
Η άποψη αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρουσες ομοιότητες με την παλαιότερη παράδοση των contactees. Κατά τη δεκαετία του 1950 προσωπικότητες όπως ο George Adamski, ο George Hunt Williamson, ο Orfeo Angelucci και ο Daniel Fry περιέγραφαν επαφές με όντα που επικοινωνούσαν τηλεπαθητικά και μετέδιδαν πνευματικά ή κοσμολογικά μηνύματα. Η διαφορά είναι ότι οι παλαιότεροι contactees συνήθως παρουσίαζαν τις εμπειρίες τους ως μοναδικά γεγονότα που τους συνέβησαν προσωπικά. Ο Γκριρ, αντίθετα, επιχείρησε να δημιουργήσει μια μεθοδολογία μέσω της οποίας η επαφή θα μπορούσε θεωρητικά να επαναληφθεί από οποιονδήποτε. Υπό αυτή την έννοια, μπορεί να θεωρηθεί όχι απλώς συνεχιστής αλλά και συστηματοποιητής της επαφικής παράδοσης.
Το CE-5 σχεδιάστηκε ως πρακτική εφαρμογή αυτής της κοσμοθεωρίας. Οι συμμετέχοντες συγκεντρώνονται συνήθως σε περιοχές μακριά από φωτορύπανση και εξωτερικούς περισπασμούς. Μέσω διαλογισμού και εστιασμένης πρόθεσης επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια κατάσταση συλλογικής συνειδησιακής συνοχής. Στη συνέχεια οραματίζονται τη θέση τους πάνω στον πλανήτη και απευθύνουν μια ειρηνική πρόσκληση προς μη ανθρώπινες νοημοσύνες. Η διαδικασία αυτή βασίζεται στην πεποίθηση ότι η πρόθεση και η συνείδηση λειτουργούν ως πραγματικά σήματα επικοινωνίας. Για τους υποστηρικτές του Γκριρ, η μέθοδος αυτή δεν συνιστά απλώς τεχνική αναζήτησης UFO αλλά μορφή κοσμικής διπλωματίας. Οι συμμετέχοντες θεωρούνται εκπρόσωποι της ανθρωπότητας που επιχειρούν να οικοδομήσουν σχέσεις με άλλες μορφές νοημοσύνης μέσα από ειρηνική αλληλεπίδραση και αμοιβαίο σεβασμό.
Καθώς οι δραστηριότητες του CSETI επεκτείνονταν και οι αναφορές επαφών πολλαπλασιάζονταν, ο Γκριρ άρχισε να καταλήγει σε ένα ακόμη πιο φιλόδοξο συμπέρασμα. Αν οι εξωγήινοι πολιτισμοί ήταν πραγματικοί και αν η επαφή ήταν εφικτή, τότε κατά τη γνώμη του ήταν αδύνατον οι κυβερνήσεις και οι στρατιωτικοί μηχανισμοί να αγνοούν πλήρως το φαινόμενο. Η σκέψη αυτή αποτέλεσε τη γέφυρα που συνέδεσε τις προσπάθειες επαφής με το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο της σταδιοδρομίας του: την εκστρατεία για την αποκάλυψη των μυστικών που, όπως πίστευε, κρύβονταν πίσω από δεκαετίες κυβερνητικής σιωπής και την ίδρυση του Disclosure Project.
Η πεποίθηση ότι οι κυβερνήσεις διέθεταν πολύ περισσότερες πληροφορίες για το φαινόμενο των UFO από όσες παραδέχονταν δημόσια αποτέλεσε το επόμενο στάδιο στην εξέλιξη της σκέψης του Στίβεν Γκριρ. Καθώς οι αποστολές του CSETI συνεχίζονταν κατά τη δεκαετία του 1990 και οι αναφορές επαφών πολλαπλασιάζονταν, ο Γκριρ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ζήτημα δεν αφορούσε μόνο τη διερεύνηση άγνωστων φαινομένων αλλά και την αποκάλυψη μιας ευρύτερης πραγματικότητας που, κατά τη γνώμη του, παρέμενε κρυμμένη από το κοινό. Από αυτή την πεποίθηση γεννήθηκε το Disclosure Project, μια πρωτοβουλία που επρόκειτο να μετατρέψει τον πρώην γιατρό από διοργανωτή ομάδων επαφής σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες δημόσιες μορφές της παγκόσμιας ουφολογίας.
Το Disclosure Project ιδρύθηκε το 1993 με έναν φιλόδοξο στόχο: τη συγκέντρωση μαρτυριών από στρατιωτικούς, επιστήμονες, στελέχη υπηρεσιών πληροφοριών, πιλότους και κυβερνητικούς αξιωματούχους που ισχυρίζονταν ότι είχαν άμεση γνώση μυστικών προγραμμάτων σχετικών με UFO, εξωγήινες τεχνολογίες ή περιστατικά επαφής. Ο Γκριρ θεωρούσε ότι η δημόσια συζήτηση για το φαινόμενο παρέμενε εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο σκεπτικισμού και γελοιοποίησης, όχι επειδή δεν υπήρχαν στοιχεία αλλά επειδή τα σημαντικότερα δεδομένα βρίσκονταν σε διαβαθμισμένα στρατιωτικά και βιομηχανικά προγράμματα. Σύμφωνα με τη δική του ερμηνεία, η μυστικότητα δεν αποσκοπούσε μόνο στην απόκρυψη πληροφοριών για εξωγήινους πολιτισμούς αλλά και στη διατήρηση του ελέγχου επάνω σε τεχνολογίες που θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν την ανθρωπότητα.
Η πλέον γνωστή στιγμή του Disclosure Project πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2001 στην Ουάσινγκτον. Σε μια συνέντευξη Τύπου που συζητήθηκε ευρέως στους ουφολογικούς κύκλους, δεκάδες μάρτυρες με στρατιωτικό ή κυβερνητικό υπόβαθρο παρουσίασαν τις εμπειρίες και τους ισχυρισμούς τους. Για τους υποστηρικτές του Γκριρ η εκδήλωση αυτή αποτέλεσε ιστορική καμπή, καθώς για πρώτη φορά τόσοι πολλοί μάρτυρες εμφανίζονταν δημόσια υποστηρίζοντας ότι το φαινόμενο ήταν πραγματικό και ότι υπήρχε εκτεταμένη κυβερνητική συγκάλυψη. Για τους επικριτές του, αντίθετα, η συνέντευξη Τύπου δεν παρείχε αποδείξεις αλλά μόνο μαρτυρίες, όσο εντυπωσιακές κι αν ήταν αυτές. Παρ' όλα αυτά, το γεγονός συνέβαλε καθοριστικά στην εδραίωση της δημόσιας εικόνας του Γκριρ ως κεντρικής μορφής του κινήματος της αποκάλυψης.
Πίσω όμως από τη δημόσια εκστρατεία αποκάλυψης βρισκόταν πάντοτε η βαθύτερη πεποίθηση που χαρακτήριζε τη σκέψη του. Για τον Γκριρ, το φαινόμενο των UFO δεν μπορούσε να γίνει κατανοητό αποκλειστικά μέσω της φυσικής, της αεροναυπηγικής ή της στρατιωτικής ανάλυσης. Το κλειδί βρισκόταν στη συνείδηση. Κατά τη δική του θεώρηση, οι εξωγήινοι πολιτισμοί δεν αποτελούν απλώς βιολογικά είδη που ταξιδεύουν ανάμεσα στα άστρα. Αντιπροσωπεύουν πολιτισμούς που έχουν εξελιχθεί τόσο τεχνολογικά όσο και πνευματικά, φτάνοντας σε επίπεδα αντίληψης όπου η διάκριση ανάμεσα στην ύλη και τη συνείδηση παύει να είναι απόλυτη.
Αυτή η αντίληψη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πτυχές του έργου του και συχνά παραβλέπεται από τους σχολιαστές. Ο Γκριρ σπάνια μιλά για εξωγήινους με τον τρόπο που τους παρουσιάζει η λαϊκή κουλτούρα. Στα βιβλία και στις διαλέξεις του χρησιμοποιεί συχνά τον όρο ETI, Extraterrestrial Intelligence, δίνοντας έμφαση στη νοημοσύνη και όχι στη βιολογία. Κατά την άποψή του, οι προηγμένοι πολιτισμοί έχουν υπερβεί τις εθνικές συγκρούσεις, τον ανταγωνισμό και τη βία που χαρακτηρίζουν την ανθρώπινη ιστορία. Η τεχνολογική τους πρόοδος συνοδεύεται από ανάλογη εξέλιξη της συνείδησης, γεγονός που τους επιτρέπει να λειτουργούν μέσα σε ένα πλαίσιο συνεργασίας και κοσμικής αρμονίας. Η ιδέα αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της πεποίθησής του ότι η επαφή δεν πρέπει να βασίζεται στον φόβο αλλά στην ειρηνική πρόθεση.
Η θεώρηση αυτή συνδέεται στενά με ένα ευρύτερο ρεύμα ιδεών που αναπτύχθηκε κατά το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα. Η αντίληψη της μη τοπικής συνείδησης, σύμφωνα με την οποία ο νους δεν περιορίζεται αυστηρά στον εγκέφαλο, εμφανίζεται σε ποικίλες μορφές στην παραψυχολογία, στις θεωρίες μορφογενετικών πεδίων του Rupert Sheldrake, στις έρευνες τηλεπάθειας και σε διάφορα προγράμματα απομακρυσμένης θέασης που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Αν και ο Γκριρ δεν παρουσιάζει το CE-5 ως επιστημονικό παράγωγο αυτών των ερευνών, είναι εμφανές ότι το πρωτόκολλό του αναπτύσσεται μέσα σε ένα θεωρητικό περιβάλλον όπου η συνείδηση θεωρείται δυνητικά ικανή να υπερβεί τους περιορισμούς του χώρου και του χρόνου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η δημιουργία της εφαρμογής CE-5 Contact αποτέλεσε ένα κρίσιμο βήμα. Η εφαρμογή δεν ήταν απλώς ένα βοηθητικό εργαλείο αλλά η προσπάθεια μετατροπής μιας περιορισμένης ομάδας επαφής σε παγκόσμιο δίκτυο. Μέσω της εφαρμογής, οι χρήστες μπορούν να μελετήσουν το θεωρητικό υπόβαθρο του CE-5, να ακούσουν καθοδηγούμενους διαλογισμούς, να εντοπίσουν άλλες ομάδες στην περιοχή τους και να καταγράψουν τις εμπειρίες τους. Από τη σκοπιά του Γκριρ, η εφαρμογή αποτελεί το πρώτο βήμα προς μια μορφή παγκόσμιας πολιτικής συμμετοχής στο ζήτημα της εξωγήινης επαφής. Αντί να περιμένει κανείς κυβερνητικές ανακοινώσεις, μπορεί να συμμετέχει άμεσα στην αναζήτηση επαφής.
Για να κατανοηθεί όμως η απήχηση του CE-5, είναι απαραίτητο να εξεταστεί το πώς περιγράφουν οι συμμετέχοντες την ίδια την εμπειρία. Μια τυπική βραδιά CE-5 αρχίζει συνήθως αρκετές ώρες πριν από την παρατήρηση του ουρανού. Οι συμμετέχοντες συγκεντρώνονται σε απομονωμένες περιοχές, συχνά σε ερήμους, βουνά ή απομακρυσμένες παραθαλάσσιες τοποθεσίες. Αρχικά επικρατεί μια ατμόσφαιρα αναμονής. Ακολουθεί ομαδικός διαλογισμός κατά τον οποίο οι παρευρισκόμενοι προσπαθούν να επιτύχουν βαθιά ηρεμία και να εστιάσουν σε μια κοινή πρόθεση. Στη συνέχεια πραγματοποιείται η λεγόμενη «συνειδησιακή οπτικοποίηση», όπου τα μέλη της ομάδας φαντάζονται τη θέση τους πάνω στον πλανήτη, τη σχέση της Γης με το ηλιακό σύστημα και την παρουσία τους μέσα στο κοσμικό περιβάλλον.
Σύμφωνα με τις αφηγήσεις των συμμετεχόντων, η διαδικασία αυτή δημιουργεί σταδιακά ένα αίσθημα ενότητας και κοινής εστίασης. Πολλοί περιγράφουν ότι η ατμόσφαιρα γίνεται ασυνήθιστα ήρεμη και ότι η εμπειρία αποκτά έντονο συναισθηματικό χαρακτήρα πριν ακόμη εμφανιστεί οποιοδήποτε φαινόμενο στον ουρανό. Όταν ξεκινά η παρατήρηση, η προσοχή στρέφεται σε πιθανά ασυνήθιστα φώτα ή κινήσεις. Οι υποστηρικτές του CE-5 αναφέρουν συχνά φωτεινά σημεία που εμφανίζονται ξαφνικά, αναλαμπές που μοιάζουν να ανταποκρίνονται σε νοητικά αιτήματα ή αντικείμενα που μεταβάλλουν την πορεία τους με τρόπους που θεωρούν μη συμβατικούς. Σε πολλές περιπτώσεις οι αναφορές δεν περιορίζονται σε οπτικά φαινόμενα αλλά περιλαμβάνουν έντονες εσωτερικές εντυπώσεις, εικόνες, συμβολικά οράματα ή την αίσθηση ότι λαμβάνονται πληροφορίες από μια εξωτερική νοημοσύνη.
Ο ίδιος ο Γκριρ έχει αφηγηθεί πολυάριθμα περιστατικά τα οποία θεωρεί επιβεβαίωση της μεθόδου. Σε διάφορες αποστολές του CSETI περιγράφει εμφανίσεις φωτεινών σφαιρών που, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, ανταποκρίνονταν σε σήματα ή σε συντονισμένες νοητικές προσκλήσεις. Σε άλλες περιπτώσεις αναφέρει εμπειρίες κατά τις οποίες ένιωθε ότι λάμβανε πληροφορίες τηλεπαθηκά πριν από την εμφάνιση ενός φαινομένου. Αν και οι ιστορίες αυτές δεν μπορούν να επαληθευθούν ανεξάρτητα, είναι σημαντικές διότι αποκαλύπτουν τι ακριβώς θεωρεί ο Γκριρ ως επιτυχημένη επαφή. Για εκείνον, η εμφάνιση ενός φωτός στον ουρανό δεν είναι παρά η εξωτερική εκδήλωση μιας αλληλεπίδρασης που έχει ήδη ξεκινήσει σε επίπεδο συνείδησης.
Αυτή η προσέγγιση διαφοροποιεί τον Γκριρ τόσο από την κλασική επιστημονική ουφολογία όσο και από ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης έρευνας UAP. Για τους περισσότερους ερευνητές, η κύρια πρόκληση είναι η συλλογή αντικειμενικών δεδομένων. Για τον Γκριρ, αντίθετα, το βασικό δεδομένο είναι η εμπειρία. Η θέση αυτή έχει γοητεύσει πολλούς ανθρώπους που αναζητούν μια πιο άμεση και προσωπική σχέση με το φαινόμενο, αλλά έχει ταυτόχρονα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι υποβαθμίζει την ανάγκη για αυστηρή τεκμηρίωση.
Κατά τα τελευταία χρόνια, η σκέψη του Γκριρ εξελίχθηκε ακόμη περισσότερο μέσω της θεωρίας που έγινε γνωστή ως Cosmic Hoax. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, ένα σημαντικό μέρος όσων παρουσιάζονται δημόσια ως εξωγήινη απειλή δεν σχετίζεται με πραγματικούς εξωγήινους πολιτισμούς αλλά με μυστικά ανθρώπινα προγράμματα. Ο Γκριρ υποστηρίζει ότι ορισμένες κυβερνήσεις και ιδιωτικοί αμυντικοί οργανισμοί διαθέτουν εξαιρετικά προηγμένες τεχνολογίες οι οποίες αναπτύχθηκαν μυστικά επί δεκαετίες. Κατά την ερμηνεία του, οι τεχνολογίες αυτές ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον για τη δημιουργία μιας τεχνητής εικόνας εξωγήινης απειλής, με σκοπό την ενίσχυση του κοινωνικού ελέγχου και τη δικαιολόγηση νέων στρατιωτικών προγραμμάτων.
Η θεωρία αυτή αποτελεί ίσως το πιο αμφιλεγόμενο στοιχείο της σύγχρονης σκέψης του. Οι επικριτές της τη θεωρούν μια ακραία θεωρία συνωμοσίας που δεν στηρίζεται σε επαρκή στοιχεία. Ωστόσο, για τον Γκριρ η ιδέα του Cosmic Hoax αποτελεί φυσική συνέχεια της ευρύτερης κοσμοθεωρίας του. Εφόσον οι πραγματικοί εξωγήινοι πολιτισμοί είναι κατά βάση ειρηνικοί, υποστηρίζει, η εικόνα μιας επερχόμενης εξωγήινης εισβολής δεν μπορεί παρά να είναι κατασκευασμένη.
Κατά τα τελευταία χρόνια, η σκέψη του Γκριρ εξελίχθηκε ακόμη περισσότερο μέσα από μια θεωρία που βρίσκεται πλέον στον πυρήνα του έργου του και η οποία έγινε γνωστή ως Cosmic Hoax. Σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη ιστορική καμπή όπου το πραγματικό ζήτημα δεν είναι η ύπαρξη εξωγήινης νοημοσύνης αλλά ο τρόπος με τον οποίο αυτή παρουσιάζεται στο κοινό. Ο Γκριρ υποστηρίζει ότι σημαντικά τμήματα του φαινομένου που αποδίδονται σε εξωγήινους πολιτισμούς δεν προέρχονται απαραίτητα από μη ανθρώπινες οντότητες αλλά από άκρως απόρρητα ανθρώπινα προγράμματα που αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό στρατιωτικών και βιομηχανικών δομών κατά τη διάρκεια πολλών δεκαετιών.
Σύμφωνα με το σενάριο αυτό, η μυστική ανάπτυξη προηγμένων αεροδιαστημικών τεχνολογιών έχει φτάσει σε επίπεδο που επιτρέπει την αναπαραγωγή φαινομένων τα οποία για έναν εξωτερικό παρατηρητή θα έμοιαζαν εξωγήινα. Ο Γκριρ υποστηρίζει ότι ορισμένα από τα αντικείμενα που καταγράφονται στον ουρανό ενδέχεται να μην προέρχονται από άλλους πολιτισμούς αλλά από ανθρώπινα προγράμματα τα οποία παραμένουν εκτός δημόσιου ελέγχου. Η πιο αμφιλεγόμενη διάσταση της θεωρίας του είναι η πρόβλεψη ότι οι ίδιες αυτές δομές θα μπορούσαν κάποια στιγμή να κατασκευάσουν μια τεχνητή εικόνα εξωγήινης απειλής, παρουσιάζοντας επιλεγμένα περιστατικά ως απόδειξη εχθρικής παρουσίας με σκοπό τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης.
Για τον Γκριρ, ο φόβος αποτελεί το βασικό εργαλείο αυτής της υποθετικής στρατηγικής. Ενώ ο ίδιος θεωρεί ότι οι περισσότεροι προηγμένοι εξωγήινοι πολιτισμοί είναι ειρηνικοί και έχουν ξεπεράσει τα στάδια επιθετικότητας που χαρακτηρίζουν την ανθρώπινη ιστορία, πιστεύει ότι η δημιουργία ενός αφηγήματος περί εξωγήινης απειλής θα μπορούσε να δικαιολογήσει νέα εξοπλιστικά προγράμματα, αυξημένη κρατική εξουσία και περαιτέρω μυστικότητα. Στο πλαίσιο αυτό, το CE-5 αποκτά μια επιπλέον λειτουργία. Δεν είναι μόνο μέθοδος επαφής αλλά και τρόπος παράκαμψης των θεσμικών μεσαζόντων. Ο πολίτης καλείται να αναζητήσει ο ίδιος την εμπειρία και να μην εξαρτάται αποκλειστικά από κρατικές ανακοινώσεις ή στρατιωτικές ερμηνείες.
Η θεωρία του Cosmic Hoax αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία της σύγχρονης ουφολογίας. Οι επικριτές της υποστηρίζουν ότι δεν συνοδεύεται από επαρκή αποδεικτικά στοιχεία και ότι συχνά συνδυάζει διαφορετικά επίπεδα πραγματικότητας — εξωγήινες υποθέσεις, μυστικά προγράμματα και πολιτικές θεωρίες — σε ένα ενιαίο ερμηνευτικό σχήμα. Παρ’ όλα αυτά, η σημασία της δεν βρίσκεται μόνο στο κατά πόσο είναι ορθή ή λανθασμένη. Αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ο Γκριρ αντιλαμβάνεται τη σχέση ανάμεσα στην πληροφορία, την εξουσία και τη συνείδηση. Στο δικό του μοντέλο, το μεγαλύτερο εμπόδιο για την κατανόηση του φαινομένου δεν είναι η απόσταση που μας χωρίζει από άλλους πολιτισμούς αλλά τα συστήματα ελέγχου που καθορίζουν ποια γνώση γίνεται αποδεκτή και ποια αποκρύπτεται.
Η ιδιαίτερη θέση του Γκριρ γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν συγκριθεί με το σύγχρονο κύμα αποκαλύψεων που κορυφώθηκε κατά την περίοδο 2017–2026. Από τη δημοσιοποίηση των βίντεο του αμερικανικού ναυτικού και τις αποκαλύψεις πρώην στελεχών πληροφοριών μέχρι τις δημόσιες ακροάσεις στο Κογκρέσο και τη σταδιακή θεσμική αναγνώριση του ζητήματος των UAP, το φαινόμενο πέρασε από το περιθώριο στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, κυβερνήσεις και στρατιωτικοί οργανισμοί παραδέχθηκαν ανοιχτά ότι υπάρχουν περιστατικά τα οποία δεν μπορούν να εξηγηθούν εύκολα.
Επιφανειακά, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι οι εξελίξεις αυτές δικαίωσαν τον Γκριρ. Πράγματι, ήδη από τη δεκαετία του 1990 υποστήριζε ότι υπήρχαν σοβαρές πληροφορίες οι οποίες αποκρύπτονταν από το κοινό και ότι το ζήτημα των UFO δεν μπορούσε να απορριφθεί απλώς ως λαϊκός μύθος. Υπό αυτή την έννοια, η μετατόπιση του δημόσιου διαλόγου προς μια περισσότερο ανοικτή στάση απέναντι στα UAP μοιάζει να επιβεβαιώνει ένα βασικό μέρος της επιχειρηματολογίας του.
Ωστόσο, η σύγκριση αποκαλύπτει και βαθιές διαφορές. Το κυρίαρχο disclosure της περιόδου 2017–2026 παρουσιάζει τα UAP κυρίως ως τεχνολογικό, στρατιωτικό και πληροφοριακό πρόβλημα. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε αισθητήρες, ραντάρ, δεδομένα πτήσεων, στρατηγικές επιπτώσεις και πιθανές απειλές για την εθνική ασφάλεια. Αντίθετα, ο Γκριρ αντιμετωπίζει το φαινόμενο πρωτίστως ως ζήτημα συνείδησης. Εκεί όπου οι θεσμικές δομές αναζητούν υλικά αντικείμενα, εκείνος αναζητά σχέσεις νοημοσύνης. Εκεί όπου οι κυβερνητικές αναφορές μιλούν για άγνωστα εναέρια φαινόμενα, ο Γκριρ μιλά για κοσμικό πολιτισμό. Και εκεί όπου οι περισσότεροι φορείς του σύγχρονου disclosure διατηρούν ουδέτερη στάση ως προς τις προθέσεις των μη ανθρώπινων οντοτήτων, ο Γκριρ προβάλλει μια κατά βάση αισιόδοξη εικόνα.
Αυτή η αντίθεση είναι ίσως η σημαντικότερη παρακαταθήκη του. Το disclosure του 2026 και η προσέγγιση του Γκριρ ξεκινούν από ένα κοινό σημείο — την παραδοχή ότι το φαινόμενο αξίζει σοβαρή διερεύνηση — αλλά καταλήγουν σε εντελώς διαφορετικές κατευθύνσεις. Το πρώτο κινείται προς την πλευρά της θεσμικής διαχείρισης και της συλλογής δεδομένων. Το δεύτερο προς την πλευρά της προσωπικής εμπειρίας, της συνείδησης και της άμεσης επαφής.
Μέσα από αυτή την οπτική, ο Στίβεν Γκριρ καταλαμβάνει μια μοναδική θέση στην ιστορία της ουφολογίας. Όπως ο George Adamski συμβόλισε την εποχή των πρώτων contactees, όπως ο Budd Hopkins προσωποποίησε την εποχή των απαγωγών και όπως οι σύγχρονοι ερευνητές UAP εκπροσωπούν την εποχή της θεσμικής αναγνώρισης, έτσι ο Γκριρ μπορεί να θεωρηθεί ο κυριότερος εκπρόσωπος της συνειδησιακής ουφολογίας. Η κληρονομιά του δεν περιορίζεται σε ισχυρισμούς για εξωγήινους πολιτισμούς ούτε σε θεωρίες κυβερνητικής μυστικότητας. Βρίσκεται κυρίως στην προσπάθειά του να επαναδιατυπώσει το ίδιο το ερώτημα της επαφής, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από τα αντικείμενα που εμφανίζονται στον ουρανό προς τις δυνατότητες του ανθρώπινου νου.
Είτε οι θεωρίες του επιβεβαιωθούν είτε παραμείνουν αντικείμενο διαρκούς διαμάχης, το έργο του συνεχίζει να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο χιλιάδες άνθρωποι αντιλαμβάνονται το μυστήριο των UFO. Και ίσως αυτό να αποτελεί το πιο αξιοσημείωτο στοιχείο της πορείας του: ότι σε μια εποχή όπου το ενδιαφέρον επικεντρώνεται ολοένα περισσότερο σε αισθητήρες, δεδομένα και στρατιωτικές αναφορές, ο Γκριρ επιμένει να υπενθυμίζει πως το μεγαλύτερο άγνωστο μπορεί να μην βρίσκεται στον ουρανό αλλά μέσα στη συνείδηση του ίδιου του παρατηρητή.
Βιβλιογραφία
- Greer, S. M. (1999). Extraterrestrial Contact: The Evidence and Implications. Crossing Point Press.
- Greer, S. M. (2006). Hidden Truth, Forbidden Knowledge. Crossing Point Press.
- Greer, S. M. (2013). Unacknowledged: An Exposé of the World’s Greatest Secret. Crossing Point Press.
- Greer, S. M. (2021). The Cosmic Hoax: An Exposé. Sirius Technology Advanced Research.
- Disclosure Project (2001). National Press Club Briefing Transcript, Washington D.C.
- CSETI (Center for the Study of Extraterrestrial Intelligence). (1990–present). CE-5 Protocol Field Manual & Training Materials.
Ντοκιμαντέρ και οπτικοακουστικό υλικό
- Greer, S. M. (Director). (2017). Unacknowledged.
- Greer, S. M. (Director). (2020). Close Encounters of the Fifth Kind: Contact Has Begun.
- Greer, S. M. (Director). (2021). The Cosmic Hoax: An Exposé.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου